Henüz yaşarlarken cennetle müjdelenen 10 sahabe arasında yer alan Hz Talha ve HzZübeyr’e ait olan Talha ve Zübeyr Türbesi,Kilis’in Meşhedlik Mahallesi’nde, mimari açıdan fazla özellik taşımayan bir binadır. Son zamanlarda tamir görmüş olan binanın içinde 2 sanduka bulunmaktadır. Herne kadar Evliya Çelebi’nin “Seyahatnamesinin Kilis’teki türbeler bölümünde Talha ve Zübeyr Türbesi yer almasa da; yerel halk Meşhedlik’deki türbenin Talha ve Zübeyr Türbesi olduğu konusunda ısrarcıdır. Ayrıca “Halep Salnamesi”nde, “Kilis’te Abdi Oymağı Mahallesi’nde Talha Hazretleri’nin merkadi vardır” şeklinde bir ibare bulunmaktadır.

TALHA VE ZÜBEYR KİMDİR?

Hz Zübeyr, Hz Muhammed’in halası Safiye’nin oğlu ve Hz Ebubekir’in damadıdır. Peygamberimizle bacanaktır ve ilk Müslüman olanların beşincisidir. Hz Talha da hem Hz Zübeyr’in teyzesinin oğlu, hem de Peygamberimizin diğer halasının oğludur. İlk Müslüman olanların altıncısıdır.

TALHA BİN UBEYDULLAH

 Talha bin Ubeydullah 598’de Mekke’de doğmuştur. Orta boylu, geniş omuzlu ve iri ayaklı olduğu belirtilmektedir. Esmer benizli, gür saçlı, güler yüzlü, ince burunlu olduğu tarif edilmektedir. Kuran-ı Kerim’i hıfz edip, usul ve kaidesine uygun okuyan ve “Kurra Hafızları” olarak adlandırılan ilk hafızlardandır. Hz Muhammed’in bacanağı olan Hz Talha’nın hanımlarından dördü, Resulullah’ın zevcelerinin kız kardeşleridir.

ZÜBEYR BİN AVVAM

 Zübeyr bin Avvam 586 yılında Mekke’de doğmuştur. Annesi Safiye bin Abdülmuttalib, Hz Peygamberimizin halası, babası Avvamda Hz Hatice’nin kardeşidir. Küçük yaşta babasını kaybetmiş, 15 yaşındayken Hz Ebubekir’in daveti ile Müslüman olmuştur. Uzun boylu, güçlü, kuvvetli, cömert, alicenap ve çok merhametli bir zat olduğu rivayet edilmektedir. En önemli özelliğinin emanete riayet olduğu belirtilmektedir. Bu özelliği nedeniyle, sahabelerin en kıymetli eşyalarını Hz Zübeyr’e emanet ettikleri bilinmektedir. Hz Zübeyr aynı zamanda cesareti ve kahramanlığı ile tanınmıştır. Kahramanlığı sebebiyle “Eşca’u’n nas” yani “insanların en şecaatlisi en cesuru” diye ün yapmıştır. Peygamberimiz Hz Muhammed, Hz Talha ile Hz Zübeyr arasında din kardeşliği tesis etmiş ve “Talha ile Zübeyr cennette komşularımdır” buyurarak kıymetlerini ortaya koymuştur.

TALHA VE ZÜBEYR ÖLÜMÜ

 Talha ve Zübeyr’in ölümü İslam’da ilk bölünme olarak yorumlanan Cemel Savaşı’nda olmuştur. Hazreti Zübeyr bin Avvam, Cemel Savaşı’nın henüz başlarında çekilmiş ve savaş meydanından ayrılmıştır. Ancak başlarında İbn-i Cermuz’un bulunduğu bir grup tarafından takip edilmiş ve bir rivayete göre namaz kılarken, bir başka rivayete göre de uykusunda şehit edilmiştir. Hz Ali, 67 yaşında şehit edilen Zübeyr bin Avvam’ın ölümüne çok üzülmüş ve cenaze namazını bizzat kıldırmıştır. Hz Talha ise Cemel Savaşı’nda Hz Ali’ye karşı Hz Ayşe’nin yanında savaşmıştır. Bu savaşta Mervan bin Hakem’in okuyla yaralanmış ve 656 yılının Kasım ayında 64 yaşında şehit olmuştur. Hz Talha’nın cenaze namazını da Hz Ali’nin kıldırdığı rivayet edilmektedir.

KİLİS TÜRBELERİ

 Tarihte Hıristiyan Bizans ile Müslüman Arap devletleri arasında kalan topraklar, din amaçlı çok sayıda kanlı çatışmaya sahne olmuştur. Kilis de bu yerleşim bölgelerinden biridir. Bu nedenle Kilis ve çevresindeki türbelerin çoğu, bu kutsal amaç uğrunda şehit olmuş din büyüklerine aittir. Bu türbelerin başlıcaları Şeyh Mansur Türbesi, Şeyh Muhammed Nebevi Türbesi veŞem’un Nebi Türbesi’dir (Küt Küt Dede Türbesi).

Şeyh Mansur Türbesi: Kilis’in 3 kilometre güneyinde bağ ve bahçelerin içindedir. Şeyh Mansur’un Hz. Peygamber’in çeşnigiri olduğu ve Hz. Peygamberin yanından gelen sahabelere hizmet ettiği, gelen fakir insanlara sofra açarak onları doyurduğu söylenmektedir. Ebu Bekir’in halifeliği zamanında şehit olan Şeyh Mansur’un türbesinin yanında da,Şeyh İzzeddin ve Şeyh Yusuf’a ait küçük kubbeli bir yapı bulunmaktadır.

Şeyh Muhammed Bedevi Türbesi: Kilis’in batısındaki Kalleş Tepesi’nin güneyinde yer alan yükselti üzerindedir. 14. yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır. Şeyh Muhammed Rittali ve Şeyh Muhammed Arabi adlarıyla da bilinen türbenin ait olduğu yapı kare planlı, dört kemerli ve üstü sivri kubbelidir. Doğu ve batı yönünde bir, güney yönünde iki penceresi vardır. İçeride, üstü yeşil bir örtü ile örtülmüş tahta bir sanduka bulunur. Savaşta ve barışta hurma dağıtıcılığı görevinde bulunan bu zatın, Hz. Ömer’in halifeliği zamanında İslam ordusu ile bölgeye geldiği ve 639’da şehit düştüğü bilinmektedir.

Şem’un Nebi Türbesi:Nureddin Mahallesi’nde, Hasırcı Sokağı ile Medrese Sokağı arasında küçük kubbeli kâgir bir yapıdır. Düzgün kesme taşlardan yapılmıştır. Doğu yönünde girişi olan dikdörtgen planlı yapı,mescit ve sanduka olmak üzere iki bölümden oluşmuştur. Mescit bölümündeki mihrabı oluşturan nişin iki yanında bitki motifleri ile Allah’ın ve meleklerin adları, bazı ayetler ve hadisler yazılıdır.Yöredeki yaygın inanca göre türbe, Hz. Peygamber’imizin ashabından, 83 yıl at üzerinde savaşmış Şem’una aittir.

TALHA VE ZÜBEYR TÜRBESİ NEREDE?

 Talha ve Zübeyr Türbesi, bugünkü adı Abdi Oymağı olan Kilis’in Meşhedlik Mahallesi’nde, Ağalar Ağası Sokağı’nda bulunmaktadır.

TALHA VE ZÜBEYR TÜRBESİ NASIL GİDİLİR?

 Talha ve Zübeyr Türbesi’ne özel aracınızla gidecekseniz, Kilis şehir merkezine ulaşmanız ve buarada Abdi Oymağı Mahallesi’ni sormanız yeterli. Ağalar Ağası Sokağı’ndaki Talha ve Zübeyr Türbesi kent merkezine çok yakındır.

Kilis’e, Gaziantep otoyolu üzerinden de ulaşım sağlamak mümkündür. Eğer otobüsle gidecekseniz, Kilis Otogarı’nda indikten sonra, Abdi Oymağı Mahallesi istikametinden geçen birçok otobüs mevcuttur. Ayrıca kent merkezinden taksiye binerek de Talha ve Zübeyr Türbesi’ne ulaşabilirsiniz. Uçakla gitmek isteyenlerin, Gaziantep Havalimanı’nı kullanmaları gerekmektedir. Gaziantep Havalimanı’ndan Kilis’e servisler mevcuttur.