İstanbul’un Beşiktaş ilçesinin Yıldız Tepesi’nde bulunan ve Osmanlı döneminin ihtişamlı saray mimarisinin en son örneği olan Yıldız Saray Kompleksi yaklaşık 500 bin metrekarelik bir alana yayılmıştır.

Yıldız Sarayı
Yıldız Sarayı

Geniş bahçeler ve çeşitli koru alanları içine yerleştirilmiş birbirinden zevkli köşkler, kasırlar ve idarî binalardan oluşan Yıldız Saray Kompleksi, Sultan II. Abdülhamid’in hükümdarlığı döneminde, Osmanlı İmparatorluğu’nun idarî merkezi ve ayrıca sultan ve ailesinin ana ikametgâhı olarak kullanılmıştır. Kompleks incelendiğinde gerek binalar gerek ise açık alanlarda geç dönem Osmanlı mimarisinin Avrupa’dan aldığı etki ile ne kadar geliştiği de izlenebilmektedir.

İç bölümde yer alan üç adet avlu, etrafları yüksek duvarlar ile çevrilerek korunma altına alınmış ve bu avlunun içine ikamet etmek için binalar ile birlikte tiyatro, müze, kütüphane, eczane, el işçiliği atölyelerinden oluşan bir kompleks de yerleştirilmiştir. Bu yapısı ile Yıldız Sarayı Komplesi sanki kendi kendine yetebilecek küçük bir şehir olarak planlanmış gibi gözükmektedir.

YILDIZ SARAYI

Beşiktaş, Ortaköy ve Balmumcu semtlerinde, Boğaziçi’ne yukarıdan bakan tepeler ve vadilerin içerisinde mevcut koruluk, geçmişi Bizans dönemine kadar uzanmakta olan bir yeşil alandır. Yıldız Sarayı bu büyük ve emsalsiz konumdaki koru içerisinde yer almaktadır. Sadece saray binası değil, alan içerisindeki tüm yapı ve peyzaj alanları görülmeye değer güzelliklerdir.

YILDIZ SARAYI NE ZAMAN YAPILDI

Yıldız Sarayı ne zaman yapıldı diye tarihe dönüp Yıldız Saray Kompleksi hakkında tarihe düşülen notlara baktığımızda, ilk kez 18. yüzyıl sonlarında Mihrişah Sultan için, onun ikamet etmesi amacıyla yaptırılmış bir saray olduğunu görüyoruz. Ancak Sultan III. Selim’in, annesi için yaptırmış olduğu bu saray; ilerleyen dönemlerde de saltanat ailesinin gözde mekânlarından biri olmuştur. Osmanlı sultanlarından II. Abdülhamit, Yıldız Sarayı’nı Osmanlı Devleti’ni idare ettiği 33 yıl boyunca hem ikametgâh hem de idarî saray olarak kullanmıştır. Sarayın içinde bulunduğu ve ilk dönemlerde av arazisi olarak kullanılan koruluk bölgede yapılan, nihai hali ile 500.000 metrekarelik alanı kaplayan kompleks, 17. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar sürekli ilaveler yapılarak geliştirilmiştir.

YILDIZ SARAYI HAKKINDA BİLGİ

Herhangi bir yapının bulunmadığı av arazisine ilk kasr, Sultan I. Ahmed zamanında 17. yüzyılın hemen başlarında yaptırılmıştır. Av tertipleri sırasında kullanılan bu kasrın inşasını 18. yüzyıl sonlarında yapılan Yıldız Sarayı binasının inşası takip etmiştir.

Sultan Abdülmecid, Bezm-i Alem Valide Sultan için 1842 yılında yeni bir köşk yaptırmıştır.

Sultan Abdülaziz’in saltanatı döneminde Büyük Mabeyin Köşkü inşa ettirilmiş, sonrasında da Malta ve Çadır Köşkleri ile Çit Kasrı ilave edilmiştir. Sultan V. Murat da Yıldız Sarayı’nda ikamet etmiş olduğunu bilinen Osmanlı sultanlarındandır.

Yıldız Sarayı hakkında bilgi verirken kompleksi bir bütün olarak ele almazsak, Yıldız Sarayı tarihi konusunda eksik bilgi vermiş olacağımız gibi Osmanlı dönemindeki Yıldız Sarayı kompleksi değerini de tam ifade edememiş oluruz.

YILDIZ SARAY-I HÜMAYUNU

Bu dönemlerden sonra başlayan Sultan II. Abdülhamid döneminde, alan genişletilerek şimdiki Yıldız Parkı üzerinde de imar çalışmaları yapılmış, eklenen tüm ilave binalar ve açık ve kapalı yaşam alanları ile Yıldız Saray Kompleksi haline gelmiştir ve idarî önemi aralıksız 33 yıl boyunca ilk sırada olan saraya Yıldız Saray-ı Hümayunu denmiştir.

Yıldız Saray-ı Hümayunu
Yıldız Saray-ı Hümayunu

Saltanat ailesinin ikametgâh alanı olma niteliğini yitirdikten sonra Yıldız Sarayı kompleksi genel olarak Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından çeşitli amaçlar ile kullanılmış ve 1978 yılında Kültür Bakanlığı’na devredilmiştir.

Yıldız Saray Kompleksi’nin içerisinde günümüzde halen birçok müze ve tarihî mekân mevcuttur. Bunlar arasında Yıldız Sarayı ve Sahne Sanatları müzeleri ile II. Abdülhamid’in Özel Hamamı, Küçük Mâbeyin Hamamı ve Yıldız Sarayı Tiyatrosu bulunur. Ancak Yıldız Sarayı Müdürlüğü adıyla yeniden hizmete girmiş olan Yıldız Sarayı kompleksinde halen onarım işlemleri devam etmektedir.

YILDIZ SARAYI KAPALI MI?

Onarım işlemleri devam ettiğine göre Yıldız Sarayı kapalı mı diye düşünmeye başladınız muhtemelen. Ne yazık ki müzenin Sergi Salonu ve Cihannüma Köşkü restorasyon çalışmaları halen devam etmektedir. Bu nedenle müze ziyarete kapalıdır.

YILDIZ SARAYI NEREDE

Yıldız Sarayı nerede sorusuna; İstanbul Beşiktaş ilçemizin Yıldız semtinde, Serencebey yokuşu üzerindedir cevabı verilebilir.

YILDIZ SARAYI ZİYARET SAATLERİ

Yıldız Sarayı ziyaret saatleri dönemsel olarak değişiklik göstermektedir. 15 Nisan – 2 Ekim tarihleri arasında 09.00 – 19.00 saatleri arasında açık olan Yıldız Sarayı, 3 Ekim – 14 Nisan tarihleri arasında 09.00 – 17.00 saatleri arasında gezilebilmektedir.

*Saat bilgileri Mart 2018’de güncellenmiştir.

YILDIZ SARAY KOMPLEKSİ İLETİŞİM

Adres: Barbaros Bulvarı, Serencebey Yokuşu, No. 62 – Beşiktaş / İstanbul
Telefon: 0 (212) 260 80 60